Hibrit ve Ata Tohumu Ayrımı: Hangi Sebzeden Tohum Alınmaz?
Pazardan aldığınız domates veya biberin tohumunu almayı düşünüyorsanız önce etiketine bakın. Eğer üzerinde F1 ibaresi varsa o tohumu ektiğinizde seneye aynı meyveyi alamazsınız. F1 tohumlar laboratuvar ortamında çaprazlanmış hibrit ürünlerdir. Bu hibrit tohumları bahçenize ektiğinizde bitki ya şekilsiz, cılız meyve verir ya da tamamen kısır kalır. Siz sadece ata tohumu veya yerel tohum olarak bildiğiniz, nesilden nesile aktarılan gerçek tohumlardan almalısınız. Gerçek tohum, size her yıl aynı lezzeti ve formu verir.
Domates Tohumundaki Kaygan Jel Nasıl Temizlenir? (Fermantasyon Yöntemi)
Domatesi ortadan ikiye bölün ve içindeki çekirdekli jöleli kısımları temiz bir cam kavanoza boşaltın. Kavanoza tohumların üzerini geçecek kadar su ekleyip kapağını gevşekçe kapatın. 3 ile 4 gün boyunca bu kavanozu oda sıcaklığında, doğrudan güneş almayan bir köşede bekletin. Tohumları saran o kaygan, çimlenmeyi engelleyici jeli ancak bu fermantasyon süreci çözer. Fermantasyonun 3. gününe ulaştığınızda suyun üzerinde beyaz, tabaka gibi bir küf oluştuğunu göreceksiniz. Bu, jel tabakasının tamamen ayrıştığının işaretidir.
5 günü geçmeyin, çünkü tohumlar kavanozun içinde suyun etkisiyle çimlenmeye başlar. Süre dolduğunda kavanoza bolca su ekleyip iyice çalkalayın ve bırakın. Dibe çöken tohumlar dolu ve sağlıklıdır, bunları alın. Su yüzeyinde kalan, hafif ve boş görünen tohumlar ise kısırdır, onları mutlaka dökün. Süzgeçteki dolgun tohumları yıkayıp kurutma aşamasına geçin.
Peki tohumları peçeteye sersek olmaz mı? Bu çok sık yapılan bir hatadır; peçete veya kağıt havlu nemi hapseder ve tohumlara yapışarak onları zedeler. Sadece yağlı kağıt, cam veya seramik tabak kullanın. Tohumları bu yüzeylere ince bir tabaka halinde yayın.
Biber Tohumu Ayırırken Düşülen Nem Hatası
Biberden tohum alırken elinize mutlaka eldiven takın, özellikle acı biberle çalışıyorsanız bu şarttır. Biberi açtığınızda tohumların yapıştığı o beyaz, süngerimsi dokuyu, yani plasentayı tamamen ayıklayın. Bu beyaz doku nemi tutar ve tohumların kurumasına engel olup küflenmeye zemin hazırlar. Tohumları tamamen kuru bir ortamda, biberin içinden temiz bir şekilde çıkarın. Tohumları bir araya toplayıp geniş bir yağlı kağıt üzerine serin.
Kuruma hızı yaşadığınız bölgeye göre ciddi fark gösterir. Eğer Antalya veya Adana gibi nemli bir iklimdeyseniz, tohumların üzerine hafif hava üfleyecek bir vantilatör desteği mutlaka gerekebilir. Karasal iklimde yaşayanlar içinse gölgede ve hava alan bir noktada tohumlar genellikle iki günde kurur. Fırın, saç kurutma makinesi veya kalorifer peteği gibi yapay ısıtıcıları asla kullanmayın. Bu ısı, tohumun embriyosunu yakar ve çimlenme yeteneğini tamamen öldürür.
Tohumun kuruduğuna dair fiziksel kanıtınız elinizdeki sonuçtur. Tohumu ikiye katlamaya çalıştığınızda bükülmüyorsa, çıt diye kırılıyorsa tamamen kurumuş demektir. Bükülen tohum hala iç nemini koruyordur, onu saklamayın; kışın kavanozda mutlaka küflenir. Geçmişte yaşadığım o küflenme vakasından sonra anladım ki; acele etmek sadece emeği boşa harcatır.
Tohumlar Kaç Derecede, Hangi Kaplarda Saklanmalı?
Kuruyan tohumlarınızı oda sıcaklığından biraz daha serin, nem almayan bir ortamda bekletin. Saklama kabı olarak cam kavanoz veya ışık geçirmeyen kağıt zarfları tercih edin. Plastik kaplar nemi içeride hapseder, tohumun “nefes almasına” engel olur. Tohumları kağıt zarflara koyup üzerine tarih ve tür etiketi yapıştırarak serin ve karanlık bir dolaba kaldırın.